Wine tasting dạy người ta chú ý. Không phải chú ý theo nghĩa thông thường, mà là chú ý có chủ đích: đặt ly lên, quan sát màu sắc, ngửi, nhấm nháp nhỏ, giữ trong miệng một chút, rồi nuốt và để dư vị nói tiếp.
Quy trình này nghe có vẻ phức tạp, nhưng bản chất của nó rất đơn giản: bạn đang tập dừng lại và để mọi thứ đến với bạn, thay vì vội vã chuyển sang cái tiếp theo.
Và đó cũng chính xác là thứ mà hầu hết chúng ta thiếu trong các cuộc trò chuyện.
Trong wine, có khái niệm "finish" hay "dư vị": hương vị còn lại sau khi bạn đã nuốt. Một ly rượu tốt có thể có dư vị kéo dài nhiều giây, đôi khi hàng phút. Người mới uống wine thường bỏ qua phần này vì vội chuyển sang ngụm tiếp theo.
Cuộc trò chuyện cũng có "dư vị". Đó là khoảnh khắc sau khi ai đó nói xong, trước khi bạn trả lời. Khoảng ngắn đó thường chứa đựng nhiều hơn những gì người ta nói ra. Người ta do dự, điều chỉnh, hay im lặng theo những cách nói lên rất nhiều nếu bạn để ý.
Nhưng nếu bạn đang bận nghĩ câu trả lời ngay khi người kia còn đang nói, bạn đã bỏ qua phần dư vị đó rồi.
Một trong những thứ thú vị của wine tasting là nó buộc bạn phải tìm từ. Bạn không thể chỉ nói "ngon" hay "không ngon". Bạn phải cố gắng mô tả: có gì trong đó không? Trái cây, gỗ, đất, hoa? Nặng hay nhẹ? Khô hay ngọt? Cái gì đến trước và cái gì ở lại lâu hơn?
Quá trình tìm từ này buộc não bạn phải xử lý trải nghiệm một cách có ý thức thay vì để nó trôi qua. Và khi bạn đang cố gắng mô tả một thứ gì đó, bạn đang thực sự chú ý đến nó.
Nghiên cứu trong lĩnh vực tâm lý học nhận thức cho thấy hành động đặt ngôn từ cho trải nghiệm, được gọi là "affect labeling", không chỉ giúp bạn xử lý tốt hơn mà còn làm chậm phản ứng cảm xúc tự động, tạo ra không gian để quan sát thay vì chỉ phản ứng.
Nếu bạn áp dụng mindset của wine tasting vào cuộc trò chuyện, bạn sẽ bắt đầu đặt câu hỏi khác. Không phải "người này nói gì?" mà là "người này đang cố nói gì?". Không phải "đây là sự kiện gì?" mà là "đây là cảm xúc gì được gói trong sự kiện đó?".
Bạn cũng sẽ học cách để dư vị của câu trả lời đọng lại một chút trước khi nói tiếp. Điều này không làm cuộc trò chuyện chậm lại theo nghĩa tệ. Nó làm cuộc trò chuyện sâu hơn.
Người biết uống wine không vội. Người biết lắng nghe cũng vậy. Cả hai đều đang thực hành cùng một kỹ năng cốt lõi: sự hiện diện.
Điều cuối cùng đáng nhắc: bạn không cần phải biết nhiều về wine để thực hành điều này. Bạn chỉ cần sẵn sàng chú ý. Và đó cũng là tất cả những gì bạn cần để lắng nghe tốt hơn.
Kèo có người đồng hành am hiểu wine tại Sài Gòn và Hà Nội. Một buổi tối để thực hành cả hai.
Đặt Kèo ngay 🌿Xem thêm: Lắng nghe thật sự · Sự im lặng thoải mái