Bạn đã bao giờ nói nhầm một từ trong cuộc họp và cả ngày sau đó cứ lo lắng rằng mọi người đều đang nhớ đến sự cố đó không? Hoặc mặc một bộ quần áo khác với ngày thường và cứ nghĩ mọi người đang nhìn bạn? Rất có thể không ai nhớ, không ai nhìn. Đây chính là hiệu ứng spotlight.Have you ever said the wrong word in a meeting and spent the rest of the day worrying that everyone was thinking about that incident? Or worn something different from usual and kept feeling people were looking at you? Very likely nobody remembered, nobody was looking. This is the spotlight effect.
Thomas Gilovich và Kenneth Savitsky tại Đại học Cornell là những người đặt tên và nghiên cứu có hệ thống hiện tượng này. Trong một thí nghiệm nổi tiếng năm 2000 đăng trên Current Directions in Psychological Science, họ yêu cầu người tham gia mặc áo có in hình một nhân vật gây chú ý rồi đi vào phòng đông người. Sau đó, người tham gia phải ước tính bao nhiêu phần trăm người trong phòng đã chú ý đến áo của họ.Thomas Gilovich and Kenneth Savitsky at Cornell University were the ones who named and systematically studied this phenomenon. In a well-known experiment in 2000 published in Current Directions in Psychological Science, they asked participants to wear a t-shirt with an attention-grabbing image on it and walk into a crowded room. Participants then estimated what percentage of people in the room had noticed their shirt.
Người tham gia ước tính khoảng 50% người trong phòng đã chú ý. Thực tế chỉ khoảng 25%. Họ đã đánh giá cao sự chú ý của người khác lên mình gấp đôi so với thực tế.Participants estimated around 50% of people in the room had noticed. In reality it was around 25%. They overestimated the attention others paid to them by roughly double.
Nguyên nhân là do chúng ta luôn là trung tâm của quan điểm của chính mình — không thể không như vậy. Từ góc nhìn của mình, bạn nhận thức rất rõ mọi điều bạn làm, mọi từ bạn nói, mọi sai lầm bạn mắc. Nhưng người khác đang bận bịu với cuộc sống của họ, với những lo lắng của riêng họ. Họ không dành nhiều sự chú ý cho bạn như bạn nghĩ.The reason is that we are always the centre of our own perspective — we cannot be otherwise. From your own viewpoint, you are highly aware of everything you do, every word you say, every mistake you make. But other people are busy with their own lives, their own concerns. They do not pay as much attention to you as you think.
Hiệu ứng spotlight là một trong những lý do khiến người ta ngại bắt chuyện với người lạ, ngại bày tỏ ý kiến trong nhóm, hoặc ngại thừa nhận mình không biết điều gì đó. Họ lo lắng rằng người khác sẽ chú ý và phán xét. Thực tế hầu hết người khác đang lo lắng về hiệu ứng spotlight của chính họ và không có đủ chú ý dư để phán xét bạn.The spotlight effect is one of the reasons people hesitate to start conversations with strangers, to express opinions in a group, or to admit they do not know something. They worry that others will notice and judge. In reality most other people are busy worrying about their own spotlight effect and do not have enough spare attention to judge you.
Bạn không phải diễn viên chính trong phim của người khác. Bạn chỉ là một nhân vật phụ — giống như họ trong phim của bạn.You are not the main character in other people's films. You are just a minor character — just as they are in yours.
Người đồng hành Kèo không biết lịch sử của bạn và không có lý do gì để phán xét. Đây là không gian an toàn nhất để thực hành việc thật sự hiện diện với người khác.A Kèo companion does not know your history and has no reason to judge. This is the safest space to practice being genuinely present with another person.
Đặt Kèo ngay 🌿Book a Kèo 🌿Xem thêm: Tại sao người ta tâm sự với người lạ · Người Việt và nỗi sợ đi một mình Read more: Why people confide in strangers · Vietnamese culture and going alone